Wednesday, May 26, 2010

1 - Εισαγωγή

   Το παρόν ιστολόγιο αποτελεί ένα e-portfolio που δημιουργήθηκε στα πλαίσια του μαθήματος Σύγχρονες Διδακτικές Κατευθύνσεις του τμήματος ΕΠΠΑΙΚ της ΑΣΠΑΙΤΕ.

   Στόχος του e-portfolio είναι ο αναστοχασμός σχετικά με τον τρόπο που σχεδιάστηκαν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές δύο μαθήματα στο πλαίσιο των Πρακτικών Ασκήσεων Διδασκαλίας (ΠΑΔ), ο εντοπισμός, η περιγραφή και η τεκμηρίωση των αλλαγών του σχεδιασμού των διδασκαλιών αυτών.

   Το e-portfolio σχεδιάστηκε από τον φοιτητή του τμήματος Α1 του ΕΠΠΑΙΚ ΑΣΠΑΙΤΕ Ζουμπεράκη Μιχαήλ - Ειδικότητα Πληροφορικής (ΠΕ19).

   Θέσεις ανάθεσης ειδικότητας Πληροφορικής (ΠΕ 19):
  • Πληροφορική (Γυμνάσιο)
  • Εφαρμογές Πληροφορικής (Α' Τάξη Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ.)
  • Τεχνολογία  Επικοινωνιών (Β' Τάξη Γενικού Λυκείου)
  • Εφαρμογές Υπολογιστών (Β' Τάξη Γενικού Λυκείου)
  • Ανάπτυξη  Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον (Γ' Τάξη Γενικού Λυκείου)
  • Εφαρμογές Υπολογιστών (Γ' Τάξη Γενικού Λυκείου)
  • Ιστορία των Επιστημών & της Τεχνολογίας (Γ' Τάξη Γενικού Λυκείου)
  • Τεχνολογία  Υπολογιστικών Συστημάτων & Λειτουργικά Συστήματα (Γ' Τάξη Γενικού Λυκείου)
  • Πολυμέσα - Δίκτυα (Γ' Τάξη Γενικού Λυκείου)
  • Εφαρμογές Λογισμικού (Γ' Τάξη Γενικού Λυκείου)
  • Βασικές Αρχές Πληροφορικής και Ψηφιακής Τεχνολογίας (Β' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Λειτουργικά Συστήματα Ι (Β' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Προγραμματιστικά  Εργαλεία για το Διαδίκτυο (Β' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Δίκτυα  Υπολογιστών Ι (Β' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Βασικές Υπηρεσίες Διαδικτύου (Β' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Συντήρηση Υπολογιστών (Β' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Επικοινωνίες-Δίκτυα-Τεχνολογία Η/Υ (Β' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Χρήση Η/Υ (Λογιστικά Φύλλα) (Β' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Δομημένος Προγραμματισμός (Γ' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Δίκτυα  Υπολογιστών II (Γ' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Λειτουργικά Συστήματα II (Γ' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Βάσεις  Δεδομένων (Γ' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Στοιχεία  Προγραμματισμού σε  Γραφικό Περιβάλλον (Visual Programming) (Γ' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
  • Εφαρμογές Πολυμέσων (Γ' Τάξη ΕΠΑ.Λ.)
   Οι προς σύγκριση ΠΑΔ που παρουσιάζονται αναλυτικά στην επόμενη ενότητα αφορούν, η πρώτη, την διδασκαλία της ενότητας Γνωριμία με το Λογισμικό του Υπολογιστή στην Α' Γυμνασίου και η δεύτερη την διδασκαλία της ενότητας Βασικά στοιχεία αλγορίθμων στη Γ' τάξη του Ενιαίου Λυκείου. 
   Στην περίπτωση της πρώτης ΠΑΔ χρησιμοποιήθηκε η δομή του Σχεδίου Μαθήματος, ενώ στην δεύτερη περίπτωση χρησιμοποιήθηκε η δομή του Έντυπου Δόμησης Διδασκαλίας

2 - Τεχνήματα

1η ΠΑΔ

Τίτλος Ωριαίας Ενότητας: Γνωριμία με το Λογισμικό του Υπολογιστή 

Τάξη: A' Γυμνασίου

Στόχοι:
  • Να προσδιορίζουν οι μαθητές την έννοια του λογισμικού.
  • Να ξεχωρίζουν οι μαθητές το λογισμικό από το υλισμικό
  • Να προσδιορίζουν και να διακρίνουν οι μαθητές τις κατηγορίες λογισμικού 
Διδακτικές μέθοδοι:
  • Επίδειξη - Απεικόνιση
  • Συσχέτιση με προγενέστερες γνώσεις
  • Περιγραφή - Διήγηση
  • Ερώτηση - Συζήτηση
Εποπτικά μέσα:
  • Παρουσίαση
  • Φύλλο εφαρμογής
  • Φύλλο ελέγχου
  • Φύλλο εργασίας
Σύνδεσμοι αρχείων:

2η ΠΑΔ

Τίτλος Ωριαίας Ενότητας: Βασικά στοιχεία αλγορίθμων

Τάξη: Γ' Λυκείου

Έννοιες:
  • Σταθερές
  • Μεταβλητές
  • Τελεστές
  • Εκφράσεις
  • Δομές
  • Δομή Επιλογής
  • Δομή Πολλαπλής Επιλογής
  • Εμφωλευμένη Δομή Επιλογής
  • Δομή Ακολουθίας
  • Δομή Επανάληψης
Στόχοι:
  • Να περιγράφουν τις έννοιες της Σταθεράς, της Μεταβλητής, του Τελεστή, της Έκφρασης και των διαφόρων δομών.
  • Να εξηγούν τις διαφορές μεταξύ των δομών αλγορίθμου.
  • Να επιλέγουν την κατάλληλη δομή για την επίλυση ενός προβλήματος.
  • Να συνθέτουν αλγόριθμους σε ψευδοκώδικα με τα στοιχεία που τους παρουσιάστηκαν.
Διδακτικές μέθοδοι:
  • Εισήγηση & Ερωταποκρίσεις
  • Ομαδοσυνεργατική
Εποπτικά μέσα:
  • Παρουσίαση
  • Πίνακας
  • Φύλλο εφαρμογής
  • Φύλλο αξιολόγησης
  • Φύλλο ανάθεσης εργασίας
Δεξιότητες:
  • Οι μαθητές να μπορούν να περιγράφουν τις βασικές έννοιες της ενότητας.
  • Οι μαθητές να έχουν την αυτοπεποίθηση να διατυπώσουν την γνώμη τους.
  • Οι μαθητές να είναι πρόθυμοι να συνεργαστούν στα πλαίσια μιας ομάδας για την επίλυση ενός προβλήματος.
  • Οι μαθητές να είναι πρόθυμοι να αποδεχτούν την γνώμη των άλλων.
  • Να μπορούν να επιλέγουν την κατάλληλη αλγοριθμική δομή όταν τους παρουσιάζεται ένα πρόβλημα.
  • Να συνθέτουν αλγορίθμους σε ψευδοκώδικα συνδυάζοντας τα δομικά στοιχεία που διδάχτηκαν.
Σύνδεσμοι αρχείων:

Λίστα Μεταβολών

1η ΠΑΔ 2η ΠΑΔ
Στοχοθεσία Προβλήματα διατύπωσης Σωστή διατύπωση
Καταγραφή εννοιών Όχι Ναι
Πορεία μαθήματος Αναλυτική περιγραφή Αναλυτική περιγραφή
Εποπτικά μέσα και έγγραφα Ανεπαρκής οργάνωση εγγράφων και σύγχυση στην χρήση τους Ορθή οργάνωση και χρήση όλων των εποπτικών μέσων και εγγράφων
Αξιολόγηση Σύντομο φύλλο αξιολόγησης Σύντομο φύλλο αξιολόγησης
Καταγραφή δεξιοτήτων Δεν προβλέπεται Ολοκληρωμένη καταγραφή

3 - Αναστοχασμός

Ποσοτική Διαφοροποίηση

   Συγκριτικά οι δύο ΠΑΔ δεν εμφανίζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις. Οι στόχοι δεν ξεπερνούν σε καμία ΠΑΔ τους 4. Αντίστοιχα τα εποπτικά μέσα και τα συνοδευτικά εκπαιδευτικά έγγραφα που χρησιμοποιούνται - φύλλο εφαρμογής, αξιολόγησης και ανάθεσης εργασίας - δεν είναι πάνω από 5.
   Σημαντική είναι η απουσία στη δομή του Σχεδίου Μαθήματος - σε αντίθεση με το Έντυπο Δόμησης - η καταγραφή των βασικών εννοιών και των προσδοκώμενων δεξιοτήτων που αναμένεται να αναπτύξουν οι μαθητές. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι η ποικιλία των διδακτικών μεθόδων περιορίζεται στην 2η ΠΑΔ.

Ποιοτική Διαφοροποίηση

   Οι ποιοτικές διαφορές στην δόμηση αλλά κυρίως στην εφαρμογή του Σχεδίου Μαθήματος (1η ΠΑΔ) με το Έντυπου Δόμησης (2η ΠΑΔ) είναι πολύ περισσότερες από τις εμφανείς ποσοτικές διαφορές στα σημεία. Σημαντικό ρόλο σε αυτό διαδραμάτισε η εμπειρία που αποκτήθηκε μετά από σειρά μικροδιδασκαλιών, προκαταρκτικών και τελικών διδασκαλιών και η εξοικείωση με την διαδικασία του σχεδιασμού μιας διδασκαλίας γενικότερα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η βελτίωση της διατύπωσης αλλά και της γενικότερης στοχοθεσίας ανάμεσα στα δύο σχέδια διδασκαλίας. Τα σφάλματα στη στοχοθεσία της 1ης ΠΑΔ δεν συναντώνται στην 2η. Επίσης, αν και το Έντυπο Δόμησης δεν προβλέπει λεπτομερές χρονοδιάγραμμα για κάθε δραστηριότητα, το σχέδιο της διδασκαλίας της 2ης ΠΑΔ δεν παρουσίασε παρέκκλιση από τα διαθέσιμα χρονικά πλαίσια κατά την εφαρμογή του, σε αντίθεση με την 1η ΠΑΔ κατά την εφαρμογή της οποίας δεν τηρήθηκε κατά γράμμα το προσχεδιασμένο χρονοδιάγραμμα. Ένας από τους λόγους που η 2η ΠΑΔ λειτούργησε καλύτερα μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά πλαίσια είναι ενδεχομένως το πλήθος των διδακτικών μεθόδων που επιστρατεύτηκαν. Σε αντίθεση με την 1η ΠΑΔ που είχαμε 4 συνολικά διδακτικές μεθόδους, η 2η ΠΑΔ περιορίστηκε σε 2 (Εισήγηση & Ερωταποκρίσεις και Ομαδοσυνεργατική).
   Στις δομικές διαφορές των δυο σχεδίων, η καταγραφή των βασικών εννοιών που θα διδαχτούν και των δεξιοτήτων που θα πρέπει να αναπτύξουν οι μαθητές συγκαταλέγονται στα θετικά στοιχεία του Εντύπου Δόμησης έναντι του Σχεδίου Μαθήματος. Με βασικό πλοηγό βασικές έννοιες και δεξιότητες - πέραν των στόχων προφανώς - ο σχεδιασμός απλοποιείται σημαντικά και η διδασκαλία έχει ακόμη πιο σαφή γραμμή.

Πάγιες Τακτικές

   Αν και το Σχέδιο Μαθήματος θεωρείται πολύ αυστηρή δομή σε αντίθεση με το Έντυπο Δόμησης, η τεχνοτροπία της περιγραφής της πορείας του μαθήματος και κατ' επέκταση και η εφαρμογή της δεν διαφοροποιήθηκε κατά την μετάβαση από την πρώτη δομή στην δεύτερη. Ο λόγος για αυτή την επιμονή είναι καθαρά πρακτικός αφού μια λεπτομερής και ολοκληρωμένη περιγραφή της πορείας του μαθήματος μπορεί να βοηθήσει σημαντικά να παραμείνει μια διδακτική ώρα εντός στοχοθεσίας.
   Ένα δεύτερο στοιχείο που διατηρήθηκε και στις 2 ΠΑΔ είναι η μέθοδος αξιολόγησης. Έτσι τα σύντομα και ανώνυμα τεστ πολλαπλών επιλογών, αντιστοίχισης και σωστού λάθους αποδείχτηκαν αποδοτικά και κυρίως μη χρονοβόρα.